Tegoroczna edycja Audio Video Show (23–25 października 2026 r.) w salach PGE Narodowego oraz hotelu Radisson Blu Sobieski po raz kolejny dowiodła, że tor analogowy nie jest domeną nostalgii, lecz polem bezkompromisowej inżynierii materiałowej i precyzyjnej mechaniki. Odczyt mikrorowka o szerokości kilkudziesięciu mikrometrów wymaga opanowania rezonansów na poziomie submikronowym, stabilności obrotowej pozbawionej fluktuacji fazowych oraz bezstratnej translacji drgań mechanicznych na impuls elektryczny lub świetlny.
Poniżej zestawienie pięciu kluczowych konstrukcji analogowych zaprezentowanych w Warszawie, które reprezentują odmienne, wybitne szkoły radzenia sobie z ograniczeniami fizyki gramofonowej.
1. J.Sikora Standard Max: Polska szkoła kontroli rezonansów masą
Lokalizacja: PGE Narodowy
Lubelska manufaktura Janusza Sikory od lat wyznacza światowe standardy w kategorii gramofonów masowych (mass-loaderów). Na AVS 2026 system oparty na modelu Standard Max z kewlarowym ramieniem KV12 pokazał, jak bezkompromisowa metalurgia eliminuje konieczność stosowania miękkiego zawieszenia.
Konstrukcja opiera się na łączeniu metali o skrajnie różnych współczynnikach tłumienia wewnętrznego:
- Chassis i talerz: Zastosowano kompozycję aluminium, mosiądzu, brązu oraz żeliwa. Każdy z tych materiałów posiada inną częstotliwość rezonansu własnego, dzięki czemu fala mechaniczna ulega rozproszeniu i wygaszeniu na granicach faz, zamiast kumulować się w podstawie.
- Łożysko odwrócone: Wykorzystuje węglik spiekany, stal narzędziową oraz ceramiczną kulkę z azotku krzemu (Si3N4), pracującą na łożu z polimeru technicznego, co minimalizuje szum własny łożyska (rumble).
- Napęd: Dwa zsynchronizowane silniki prądu stałego (DC) zasilane z mikroprocesorowego sterownika transmitują moment obrotowy za pośrednictwem pasków na sub-talerz, izolując silniki od głównej osi obrotu.
- Ramię KV12: 12-calowa rurka z plecionki włókien aramidowych (kewlaru) o stożkowym przekroju oferuje niespotykany stosunek sztywności do masy, całkowicie eliminując dzwonienie typowe dla ramion aluminiowych.
2. Technics SL-1000R: Apogeum napędu bezpośredniego i eliminacji coggingu
Lokalizacja: PGE Narodowy
Dla zwolenników maksymalnej sztywności napędowej japoński flagowiec SL-1000R pozostaje referencją w klasie Direct Drive, udowadniając wyższość bezpośredniego przeniesienia napędu nad układami paskowymi pod względem kołysania dźwięku (wow & flutter poniżej 0,015%).
Głównym problemem historycznych napędów direct drive było ząbkowanie momentu obrotowego (cogging), wynikające z przyciągania żelaznego rdzenia stojana przez magnesy wirnika. Technics rozwiązał ten problem wieloetapowo:
- Silnik dwustronny bezrdzeniowy: Stojan pozbawiono rdzenia żelaznego, a cewki rozmieszczono po obu stronach wirnika w układzie 12-biegunowym, co zredukowało mikroszarpnięcia obrotów do zera.
- Sterowanie Delta-Sigma (ΔΣ): Układ zasilania impulsowego zaczerpnięty ze wzmacniaczy cyfrowych eliminuje błędy fazowe i harmoniczne generowane przez tradycyjne regulatory obrotów.
- Masa talerza: Trójwarstwowa konstrukcja o masie 7,9 kg (odlew mosiężny, aluminium i guma tłumiąca od spodu) generuje potężny moment bezwładności (1 ton·cm2), gwarantując stabilność obrotową niemożliwą do zaburzenia przez opór igły w gęsto modulowanym rowku.
3. DS Audio Grand Master Extreme: Optyczna rewolucja przetwornika
Lokalizacja: Radisson Blu Sobieski
Jedna z najbardziej zaawansowanych technologicznie premier analogowych warszawskiej wystawy. Optyczna wkładka gramofonowa z Jokohamy unieważnia stuletni paradygmat przetworników elektromagnetycznych (MM/MC), opartych na prawie indukcji Faradaya.
Tradycyjna wkładka gramofonowa MC generuje sygnał proporcjonalnie do prędkości ruchu cewki w polu magnetycznym. Wymaga to drastycznej korekcji RIAA (wzmocnienie basu o ok. +20 dB i tłumienie sopranów o ok. -20 dB) oraz generuje opór mechaniczny (siłę przeciwelektromotoryczną), który usztywnia zawieszenie wspornika.
W systemie DS Audio:
- Igła porusza mikroskopijną przesłoną z czystego berylu o masie zredukowanej do ułamka miligrama.
- Przesłona moduluje wiązkę światła podczerwonego emitowaną przez diodę LED na dwa niezależne fotodetektory (dla kanału lewego i prawego).
- Odczyt napięcia z fotodiody jest proporcjonalny do amplitudy wychylenia igły, a nie do jej prędkości.
W efekcie korektor optyczny nie wymaga skomplikowanych filtrów RIAA – przetwornik generuje naturalnie płaską charakterystykę częstotliwościową w zakresie niskich tonów, a brak oporu elektromagnetycznego pozwala diamentowi Micro-Ridge na igle z litego diamentu (one-piece diamond cantilever) na natychmiastową reakcję impulsową.
4. Transrotor Tourbillon / TMD: Sprzęgło magnetyczne w walce z drganiami silnika
Lokalizacja: PGE Narodowy
Niemiecki Transrotor zaprezentował swoje szczytowe osiągnięcie w dziedzinie mechanicznej izolacji napędu – łożysko ze sprzęgłem magnetycznym TMD (Transrotor Magnetic Drive).
W klasycznym gramofonie paskowym drgania silnika, niedoskonałości paska i fluktuacje naciągu przenoszą się bezpośrednio na talerz. W systemie TMD talerz właściwy nie ma mechanicznego połączenia z kołem napędowym:
- Dolny blok łożyska jest napędzany paskami przez zespół trzech zsynchronizowanych silników.
- Górna część łożyska, niosąca właściwy talerz akrylowo-aluminiowy o grubości kilkunastu centymetrów, spoczywa na osobnej osi.
- Przeniesienie napędu między dolnym a górnym blokiem odbywa się wyłącznie za pośrednictwem pola generowanego przez wieniec silnych magnesów neodymowych rozmieszczonych po obwodzie łożyska.
Taka konstrukcja działa jak filtr dolnoprzepustowy dla zanieczyszczeń mechanicznych: elastyczne pole magnetyczne pochłania wszelkie mikroszarpnięcia silników, gwarantując absolutną ciszę w tle nagrania.
5. DÖHMANN Audio Helix One: Zawieszenie ujemnej podatności ze świata mikroskopii
Lokalizacja: Radisson Blu Sobieski
Konstrukcja Marka Döhmanna reprezentuje najbardziej zaawansowane podejście do izolacji sejsmicznej, jakie można spotkać we współczesnym audiofilizmie. W przeciwieństwie do tradycyjnych gramofonów sprężynowych, których częstotliwość rezonansowa rzadko schodzi poniżej 4–6 Hz, Helix One integruje technologię Minus-K z mechanizmem ujemnej podatności (Negative-Stiffness Mechanism).
Mechanizm ten został pierwotnie opracowany na potrzeby mikroskopii sił atomowych (AFM) i nanotechnologii:
- Zapewnia pełną izolację sejsmiczną w osi pionowej i poziomej od częstotliwości rzędu 0,5 Hz. Oznacza to, że typowe rezonanse podłoża, stropu budynku czy wibracje od fal akustycznych generowanych przez kolumny (feedback akustyczny) nie mają fizycznej możliwości przedostania się do bazy ramienia i igły.
- Wewnątrz ramy zastosowano kompozytowe tłumienie polimerowe o zróżnicowanej gęstości, eliminujące rezonanse pasożytnicze samego szkieletu.
- Dodatkowo system wykorzystuje zaawansowany docisk próżniowy płyty (vacuum hold-down), który prostuje zwichrowane winyle i integruje je mechanicznie z masą talerza.
Podsumowanie
Warszawskie Audio Video Show 2026 pokazało, że rozwój technologii analogowej zmierza w kierunku eliminacji kompromisów, które definiowały czarną płytę przez ostatnie pół wieku. Współczesny gramofon high-end staje się precyzyjnym instrumentem pomiarowym, zdolnym do odczytania informacji z winylu z laboratoryjną dokładnością.
Dodaj komentarz